Mensen die extreem verdwalen merken soms dat anderen hun problemen niet goed begrijpen. “Je bent toch niet dom?” of “Je let gewoon niet goed op” zijn opmerkingen die mensen soms horen. Zulke reacties kunnen leiden tot stigmatisering.
Stigmatisering betekent dat iemand negatief wordt beoordeeld of behandeld vanwege iets dat afwijkt van wat als ‘normaal’ wordt gezien. Dat kan bijvoorbeeld gaan om uiterlijk, gezondheid of (zoals bij extreem verdwalen) om iets wat onzichtbaar is, maar toch veel invloed heeft op het dagelijks leven.
Er zijn verschillende vormen van stigmatisering. Sociaal stigma komt van buitenaf. Het zijn de reacties, vooroordelen of subtiele opmerkingen van anderen. Een voorbeeld hiervan is dat anderen je niet serieus nemen, of vervelende opmerkingen maken. Geïnternaliseerd stigma ontstaat van binnenuit. Dat gebeurt wanneer mensen die negatieve ideeën van de omgeving overnemen, op zichzelf gaan toepassen, en erin gaan geloven. Dit kan tot gevolg hebben dat mensen zich gaat schamen of gaan denken dat ze dom of minder waard zijn.
Dit geïnternaliseerde stigma kan ervoor zorgen dat mensen hun problemen met verdwalen liever verborgen houden. Ze vertellen er niet over op het werk, bij vrienden of zelfs niet in hun gezin. Dat maakt het lastiger om begrip, steun of hulp te vinden.
Door meer bewustzijn te creëren over Atopia kunnen we bijdragen aan meer openheid en begrip, en minder schaamte. Want extreem verdwalen is geen tekortkoming, maar een manier waarop je hersenen werken bij het onthouden van routes en plaatsen.
Hoewel we door de verhalen van mensen die vaak verdwalen weten dat zij soms stigmatisering ervaren, is hier nog weinig tot geen onderzoek naar gedaan. Door onderzoek te doen naar deze ervaringen kunnen we beter begrijpen wat de impact van Atopia is, en hoe we mensen beter kunnen ondersteunen.
Wil je bijdragen aan dit onderdeel van het onderzoek over Atopia? Klik hier om de vragenlijst in te vullen (enkel voor personen vanaf 18 jaar en ouder).
Meer lezen over de impact van stigmatisering?
Hatzenbuehler, M. L., Phelan, J. C., & Link, B. G. (2013). Stigma as a fundamental cause of population health inequalities. American Journal of Public Health, 103(5), 813-821. https://doi.org/10.2105/AJPH.2012.301069